Từ một địa bàn chủ yếu dựa vào nông, lâm nghiệp, xã Xuân Thọ đang định hình mô hình tăng trưởng đa trụ cột, lấy năng lượng tái tạo, công nghiệp - xây dựng, dịch vụ và nông nghiệp chất lượng cao làm động lực. Theo ông Nguyễn Hải Thành, Chủ tịch UBND xã, đây là hướng đi nhằm chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao thu nhập người dân, thu hút đầu tư và tạo nền tảng tăng trưởng bền vững trong những năm tới.
Chuyển lợi thế thành động lực tăng trưởng
Được thành lập trên cơ sở sáp nhập 03 xã Xuân Lâm, Xuân Thọ 1 và Xuân Thọ 2, xã Xuân Thọ có diện tích hơn 192km² và dân số khoảng 10.800 người. Việc hình thành đơn vị hành chính mới đã mở rộng không gian phát triển và tạo điều kiện để địa phương tổ chức lại sản xuất, quy hoạch các vùng nguyên liệu tập trung, bố trí quỹ đất cho công nghiệp, dịch vụ và năng lượng tái tạo, hình thành những động lực tăng trưởng mới.
Ông Nguyễn Hải Thành, Phó Bí thư Đảng ủy - Chủ tịch UBND xã Xuân Thọ, tỉnh Đắk Lắk
Theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã nhiệm kỳ 2025 - 2030, địa phương phấn đấu đến năm 2030 đạt chuẩn nông thôn mới, thu nhập bình quân đạt khoảng 88 triệu đồng/người; tốc độ tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2026 - 2030 đạt bình quân 11-12%/năm; tổng thu ngân sách trên địa bàn tăng bình quân 10 - 11%/năm. Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng nâng tỷ trọng dịch vụ, công nghiệp - xây dựng lên 60%, đồng thời giảm dần tỷ trọng nông, lâm nghiệp. Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Xuân Thọ sẽ đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng đa trụ cột, đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, phát triển hạ tầng kỹ thuật và nâng cao hiệu quả liên kết sản xuất.
Xã Xuân Thọ xác định năng lượng tái tạo là động lực nổi bật
Trong đó, năng lượng tái tạo được xác định là động lực nổi bật. Hiện Nhà máy điện mặt trời Xuân Thọ công suất khoảng 90MW đóng góp hơn 80% nguồn thu ngân sách của xã. Theo Quy hoạch điện VIII, địa phương tiếp tục được quy hoạch ba dự án điện gió với tổng công suất khoảng 170MW, gồm Nhà máy điện gió Sông Cầu 2 giai đoạn 1 (80MW), giai đoạn 2 (30 MW) và Nhà máy điện gió PLC (30 MW).
Để đón dòng vốn đầu tư, xã chủ động điều chỉnh quy hoạch khoảng 600ha tại khu vực điện mặt trời Sông Cầu 2, giai đoạn 1 từ đất rừng sản xuất sang đất hạ tầng kỹ thuật, đồng thời cập nhật các dự án điện gió vào quy hoạch chung của xã. Song song đó, địa phương đang khẩn trương hoàn thiện quy hoạch phát triển các vùng nguyên liệu, cụm công nghiệp, dịch vụ và hạ tầng kỹ thuật, tạo nền tảng pháp lý minh bạch để thu hút đầu tư và khai thác hiệu quả các lợi thế sẵn có.
Khẳng định vai trò các trụ cột
Cùng với năng lượng tái tạo, Xuân Thọ đang từng bước hình thành các động lực tăng trưởng mới trên nền tảng công nghiệp, khai thác khoáng sản, dịch vụ và nông nghiệp giá trị cao.
Xã Xuân Thọ định hướng khai thác hiệu quả lợi thế về cảnh quan tự nhiên để phát triển thương mại, dịch vụ và du lịch sinh thái
Trong lĩnh vực công nghiệp - xây dựng, địa phương chủ động quy hoạch 11 vị trí mỏ đất san lấp phục vụ nhu cầu xây dựng trên địa bàn và các khu vực lân cận, đồng thời định hướng khai thác mỏ thạch anh khoảng 50ha. Mỏ đất Hố Bà Giàng hiện được đẩy nhanh các thủ tục để doanh nghiệp sớm triển khai khai thác, vừa đáp ứng nhu cầu vật liệu xây dựng, vừa tạo thêm việc làm và nguồn thu. Đáng chú ý, sau khi hoàn thành khai thác mỏ đất Bà Giàng, xã Xuân Thọ dự kiến quy hoạch khoảng 30ha tại thôn Triều Sơn để phát triển cụm điểm công nghiệp. Hiện đã có nhà đầu tư nghiên cứu dự án nhà máy sản xuất viên nén trên diện tích khoảng 10ha, đồng thời tiếp cận đầu tư các nhà máy sản xuất nguyên vật liệu, tạo nền tảng hình thành không gian công nghiệp mới.
Ở lĩnh vực dịch vụ, xã định hướng khai thác hiệu quả lợi thế về cảnh quan tự nhiên để phát triển thương mại, dịch vụ và du lịch sinh thái. Khu vực Mỹ Lương, Cao Phong được quy hoạch phát triển đất dịch vụ - thương mại gắn với lợi thế tầm nhìn bao quát vịnh Xuân Đài; khu vực Bình Nông phát triển du lịch sinh thái, trải nghiệm; đồng thời ưu tiên đầu tư các điểm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng tại đập Đá Vải và suối tự nhiên, trong đó Thác Cây Đu đã có doanh nghiệp đầu tư khai thác.
Hạ tầng giao thông trên địa bàn ngày càng hoàn thiện
Đối với nông, lâm nghiệp, xã đang quy hoạch khoảng 50ha vườn ươm giống, đồng thời phối hợp doanh nghiệp trồng thử nghiệm sầu riêng và cà phê tại khu vực Hảo Danh, các mô hình bước đầu cho kết quả khả quan và sẽ được nhân rộng nếu hiệu quả.
Trong lĩnh vực lâm nghiệp, Xuân Thọ khuyến khích khu vực Bình Nông phát triển rừng sản xuất gắn với cây gỗ lớn và cây dược liệu dưới tán rừng. Hợp tác xã Nông nghiệp Xuân Lâm đã triển khai mô hình trồng nấm linh chi dưới tán sim và keo, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất lâm nghiệp. Địa phương cũng chuyển hướng phát triển chăn nuôi bò chất lượng cao, phối hợp với một số doanh nghiệp chuyên ngành: Nông trường Xuân Thọ, Công ty TNHH MTV bò sữa Châu Á- Thái Bình Dương tổ chức hội thảo, khoảng 20 hộ dân đã đăng ký nuôi thử nghiệm các giống bò Senepol và Aberdeen Angus nhằm từng bước thay thế giống bò BBB, qua đó nâng cao giá trị chăn nuôi.
Hoàn thiện quy hoạch, khơi thông nguồn lực đầu tư
Hiện xã Xuân Thọ đang triển khai điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng xã, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2026. Quy hoạch sẽ xác lập rõ không gian phát triển các vùng nguyên liệu, cụm công nghiệp, khu dịch vụ, năng lượng tái tạo, các điểm khai thác vật liệu xây dựng và du lịch sinh thái. Đây sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng để chuẩn bị quỹ đất, thu hút nhà đầu tư và triển khai các dự án theo đúng định hướng phát triển của địa phương
Cùng với quy hoạch, xã tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, ứng dụng chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục, công khai, minh bạch quy trình xử lý hồ sơ, rút ngắn thời gian giải quyết các thủ tục cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Địa phương cũng triển khai phương châm quản trị "6 rõ" gồm: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền, qua đó nâng cao hiệu lực thực thi và chất lượng phục vụ.
Xã cũng đồng thời duy trì cơ chế đối thoại thường xuyên với doanh nghiệp, nhà đầu tư và người dân để kịp thời tháo gỡ khó khăn, nhất là trong công tác giải phóng mặt bằng, tiếp cận đất đai và triển khai dự án. Những vấn đề vượt thẩm quyền sẽ được địa phương chủ động phối hợp xử lý, tạo điều kiện để dự án sớm đi vào hoạt động.
Theo ông Nguyễn Hải Thành, Chủ tịch UBND xã, chính quyền không chỉ thực hiện chức năng quản lý nhà nước mà còn phải đồng hành cùng doanh nghiệp và người dân trong quá trình phát triển. Địa phương sẽ tiếp tục xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ; tạo môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch để các nhà đầu tư yên tâm triển khai dự án, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững.
Theo: Ngô Khuyến - Tạp chí diễn đàn doanh nghiệp
